Diễn đàn Nhân dân Việt Nam–Liên bang Nga: Củng cố nền tảng hữu nghị, mở ra không gian hợp tác mới

Ngày 14/10, tại thành phố Saint Petersburg của Liên bang Nga, Diễn đàn Nhân dân Nga-Việt lần thứ hai chính thức khai mạc. Sự kiện do Ủy ban Đối ngoại thành phố Saint Petersburg, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO) và Quỹ “Truyền thống và Hữu nghị” phối hợp tổ chức.

Các đại biểu hai nước chụp ảnh chung.

Xung lực mạnh mẽ cho hợp tác song phương

Trong bài phát biểu chào mừng của Thống đốc Saint Petersburg Alexander Beglov, do Quyền Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Saint Petersburg Vyacheslav Kalganov truyền đạt, nhấn mạnh, tháng 1/2026, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã diễn ra thành công, định hướng đường lối phát triển chiến lược cho Việt Nam trong nhiều thập niên tới.

Saint Petersburg, với vị thế là trung tâm kinh tế, khoa học và văn hóa lớn của Nga, đã dõi theo kết quả của Đại hội với sự quan tâm sâu sắc.

Theo Thống đốc Alexander Beglov, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới và phía Nga sẵn sàng là đối tác tin cậy. Nền tảng cho mối quan hệ bền vững này chính là mức độ tin cậy cao chưa từng có giữa lãnh đạo hai nước.

Theo lãnh đạo Saint Petersburg, Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin và Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra định hướng rõ ràng cho mối quan hệ hợp tác hiệu quả giữa hai nước. Ý chí chính trị và tấm gương của hai nhà lãnh đạo đã làm sâu sắc thêm mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga.

Quyền Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Saint Petersburg Vyacheslav Kalganov truyền đạt thư chúc mừng của Thống đốc Saint Petersburg.

Theo Thống đốc Alexander Beglov, Diễn đàn Nhân dân giữa hai nước lần đầu tổ chức tại Hà Nội năm 2025 đã trở thành bệ phóng tuyệt vời, và hôm nay, hai bên cùng nhau bắt đầu một giai đoạn hợp tác mới.

Thống đốc tin tưởng, các phiên thảo luận, giao lưu kết nối và các thỏa thuận được ký kết tại Diễn đàn lần thứ hai này sẽ tạo xung lực mạnh mẽ cho việc hiện thực hóa các sáng kiến và dự án chung.

Phát biểu chào mừng qua video, Đại sứ Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi nhấn mạnh, Saint Petersburg có vị trí đặc biệt trong quan hệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Chính tại đây, ở Petrograd (nay là Saint Petersburg) vào năm 1923, Nguyễn Ái Quốc, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã đặt chân đến. Qua nhiều năm, hàng nghìn chuyên gia Việt Nam đã được đào tạo tại các trường đại học của thành phố và có nhiều đóng góp to lớn cho sự phát triển của đất nước. Đại sứ nêu rõ, ngày nay, Saint Petersburg là một trong những đối tác hàng đầu của Việt Nam tại Nga. Thành phố có quan hệ với Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều địa phương của Việt Nam, hợp tác bao trùm các lĩnh vực giáo dục và khoa học, công nghiệp và y tế, văn hóa và du lịch.

Đại sứ Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi phát biểu.

Theo Đại sứ, tình hữu nghị Việt Nam-Nga đã vượt qua thử thách của thời gian. Nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ sự ủng hộ của Liên Xô (trước đây) và Liên bang Nga (ngày nay) dành cho Việt Nam trong những năm tháng khó khăn nhất. Ngày nay, chúng ta không chỉ cần trân trọng, gìn giữ ký ức ấy mà còn phải bồi đắp thêm nội dung mới cho tình hữu nghị.

Đại sứ nhận định, thế giới đang thay đổi nhanh chóng và chúng ta cần những hình thức hợp tác mới, như nghiên cứu chung, các dự án công nghệ, trao đổi học thuật và các dự án truyền thông chung. Thế hệ trẻ Việt Nam và Nga sẽ tiếp nối tình hữu nghị này.

Theo Đại sứ, điều đặc biệt có ý nghĩa là Diễn đàn hướng tới những kết quả thực chất. Trong khuôn khổ Diễn đàn, các đại biểu sẽ thảo luận về kinh tế và hợp tác địa phương, văn hóa, giáo dục và truyền thông số. Diễn đàn còn có một phiên dành riêng cho thanh niên.

Tiết mục múa do Đội múa sinh viên Việt Nam thể hiện

Đại sứ hy vọng Diễn đàn sẽ đem lại những dự án cụ thể và các quan hệ đối tác mới. Đại sứ cũng nhấn mạnh vai trò của cộng đồng người Việt Nam tại Nga, là nhịp cầu sống động gắn kết nhân dân hai nước.

Ba trọng tâm phối hợp hành động

Phát biểu tại phiên khai mạc, đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng Ủy Dân vận, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương nhấn mạnh, Diễn đàn Nhân dân Việt-Nga lần thứ 2 mở ra một cơ chế đối thoại hiệu quả, làm sâu sắc hơn sự hiểu biết, tình cảm và tinh thần xây dựng giữa nhân dân hai nước.

Người dân hai nước vẫn chưa quên âm hưởng và thành công tốt đẹp của Diễn đàn Nhân dân Việt-Nga lần thứ nhất diễn ra tại Hà Nội năm 2025 nhân kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước (1950-2025). Tiếp nối thành công đó, Diễn đàn Nhân dân lần thứ hai diễn ra tại thành phố Saint Petersburg lịch sử tiếp tục khẳng định sức sống bền bỉ của tình hữu nghị truyền thống giữa nhân dân hai nước. Diễn đàn Nhân dân Việt Nam–Liên bang Nga: Củng cố nền tảng hữu nghị, mở ra không gian hợp tác mới

Đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng Ủy Dân vận, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương phát biểu ý kiến.

Theo đồng chí Phạm Tất Thắng, sự tụ hội đông đủ của các đại biểu hôm nay tiếp tục khẳng định một chân lý: Đối ngoại nhân dân luôn là nền tảng vững chắc, là cầu nối trái tim bền chặt nhất để củng cố và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Liên bang Nga.

Đồng chí Phạm Tất Thắng nhấn mạnh, thời gian qua, sự phối hợp nhịp nhàng giữa Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam cùng các đối tác LB Nga và chính quyền thành phố Saint Petersburg đã tạo ra những luồng gió mới, đưa các hoạt động giao lưu văn hóa, giáo dục và đối ngoại nhân dân đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả hơn.

Để tiếp tục phát huy những thành quả đã đạt được, đáp ứng kỳ vọng của lãnh đạo cấp cao và nhân dân hai nước trong giai đoạn mới, đồng chí Phạm Tất Thắng đề xuất ba trọng tâm phối hợp hành động trong thời gian tới.

Thứ nhất, tăng cường giáo dục thế hệ trẻ, tiếp lửa truyền thống hữu nghị. Cần đưa các giá trị lịch sử tốt đẹp, tinh thần sẻ chia và giúp đỡ lẫn nhau giữa hai dân tộc vào tâm trí của các thế hệ thanh thiếu niên hai nước.

Đặc biệt, cần tiếp tục đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực giáo dục-đào tạo, khoa học công nghệ, coi đây là động lực trung tâm để kết nối thế hệ trẻ; duy trì và gia tăng chỉ tiêu cử lưu học sinh Việt Nam sang học tập tại Nga, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và nghệ thuật.

Tiết mục do phía Nga trình diễn.

Thứ hai, đẩy mạnh giao lưu địa phương và hợp tác kinh tế-nhân văn thực chất. Phát huy tối đa tiềm năng hợp tác giữa các địa phương của Việt Nam với thành phố Saint Petersburg, thành phố Moskva và các chủ thể khác của Liên bang Nga. Biến các thỏa thuận cấp cao của Lãnh đạo hai nước thành những chương trình hành động cụ thể; thúc đẩy tận dụng Hiệp định FTA Việt Nam-Liên minh Kinh tế Á-Âu; mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực thế mạnh như năng lượng, khoa học-công nghệ hạt nhân, hoạt động của Trung tâm Nhiệt đới Việt-Nga, cũng như các dự án đầu tư song phương hiệu quả để mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân hai nước.

Thứ ba, phát huy vai trò cầu nối của cộng đồng người Việt Nam tại Nga. Phía Việt Nam tin tưởng rằng cộng đồng người Việt Nam tại Nga sẽ tiếp tục là những sứ giả hòa bình tích cực, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của nước sở tại cũng như tình hữu nghị truyền thống giữa hai nước.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, ngày 15/10 đông đảo đại biểu hai nước đã đến đặt hoa tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Quảng trường mang tên Người ở quận Vyborg, Saint Petersburg.

Các đại biểu dâng hoa tại Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Saint Petersburg.

Tiếp nối chương trình diễn đàn tổ chức ngày 15/10, Diễn đàn Nhân dân Việt Nam–Liên bang Nga lần thứ hai đã ghi nhận nhiều phát biểu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gìn giữ tình hữu nghị truyền thống và thúc đẩy các mô hình hợp tác cụ thể, thực chất giữa nhân dân hai nước.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Ngọc Hùng, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, đã điểm lại chặng đường hơn ba phần tư thế kỷ của quan hệ song phương kể từ ngày thiết lập quan hệ ngoại giao vào 30/1/1950. Theo ông, quan hệ Việt Nam–Liên bang Nga đã được tôi luyện qua những thử thách của lịch sử, vượt qua những biến động của tình hình thế giới và không ngừng được củng cố trên nền tảng của sự tin cậy, chân thành, thủy chung và tương trợ lẫn nhau.

Ông Nguyễn Ngọc Hùng, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam.

Ông khẳng định, nhân dân Việt Nam luôn trân trọng, khắc sâu và ghi nhớ những sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn, chí nghĩa, chí tình mà nhân dân Liên Xô trước đây và nhân dân Liên bang Nga ngày nay đã dành cho Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước cũng như trong công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.

Theo Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, qua nhiều thế hệ, tình cảm ấy được tiếp nối và nuôi dưỡng bởi những mối quan hệ giữa con người với con người, giữa những người thầy và học trò, đồng nghiệp và bạn bè, giữa các nhà khoa học, văn nghệ sĩ, chuyên gia, địa phương và tổ chức xã hội hai nước, tạo nên nền tảng xã hội sâu rộng và bền chặt cho quan hệ song phương. Ông nhấn mạnh, tình hữu nghị truyền thống Việt Nam–Liên bang Nga là tài sản quý báu chung của hai đất nước, hai dân tộc, được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp, gìn giữ và trao truyền. Trách nhiệm của thế hệ hôm nay không chỉ là trân trọng, bảo tồn tài sản ấy mà còn phải làm giàu thêm bằng những giá trị mới, những thành quả hợp tác mới và những mối liên kết mới giữa nhân dân hai nước.

Ông cho rằng tinh thần đó phù hợp với định hướng nhất quán của Lãnh đạo cấp cao hai nước, vốn coi việc củng cố và phát triển quan hệ Việt Nam–Liên bang Nga là lựa chọn chiến lược và khách quan, đáp ứng lợi ích căn bản, lâu dài của hai quốc gia và nhân dân hai nước. Với tư cách là cơ quan đồng khởi xướng và tổ chức Diễn đàn Nhân dân hai nước, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam cũng đánh giá rất cao sự phối hợp chặt chẽ, kiên trì và trách nhiệm của Chính quyền thành phố Saint Petersburg, trực tiếp là Ủy ban Đối ngoại thành phố cùng các tổ chức nhân dân, hội đoàn của Việt Nam và Liên bang Nga như Hội Hữu nghị Việt Nam–Liên bang Nga, Liên hiệp các tổ chức người Việt Nam tại Liên bang Nga, Quỹ thúc đẩy phát triển hợp tác Nga–Việt “Truyền thống và Hữu nghị” – những đơn vị đã góp phần hiện thực hóa sáng kiến Diễn đàn nhân dân Việt–Nga, đưa diễn đàn trở thành một cơ chế đối thoại nhân dân thường niên, luân phiên tổ chức tại mỗi nước.

Ông Nguyễn Ngọc Hùng nhận định dư địa hợp tác Việt–Nga trên kênh nhân dân còn rất lớn trong các lĩnh vực khoa học–công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế, thương mại, y tế, giáo dục–đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, văn hóa và du lịch. Tiềm năng hợp tác giữa địa phương, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và giao lưu thế hệ trẻ hai nước được đánh giá là rất rộng mở.

Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam kỳ vọng diễn đàn sẽ trở thành không gian không chỉ để trao đổi về tiềm năng mà còn nhận diện những đối tác có khả năng cùng hành động, xác định những nội dung có thể triển khai ngay và hình thành những mạng lưới hợp tác có khả năng duy trì lâu dài. Ông đề nghị mỗi đề xuất có triển vọng cần được gắn với một đối tác và đầu mối thực hiện cụ thể; mỗi thỏa thuận cần có lộ trình, cơ chế phối hợp và mục tiêu rõ ràng; mỗi chương trình hợp tác cần hướng tới những sản phẩm có giá trị đối với người dân, địa phương, doanh nghiệp và sự phát triển của hai nước.

Bên cạnh việc tiếp tục phát huy những phương thức hợp tác hiệu quả đã có, ông đề xuất hai bên cần phát triển mạnh mẽ những phương thức hợp tác hiện đại, có giá trị kiến tạo và khả năng lan tỏa; tăng cường kết nối theo mạng lưới giữa các nhà khoa học, chuyên gia, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và địa phương hai nước; thúc đẩy các mô hình gắn nghiên cứu với đào tạo và ứng dụng thực tiễn; tận dụng hiệu quả các nền tảng số để duy trì kết nối thường xuyên giữa các đối tác; đồng thời tạo thêm không gian để thanh niên, trí thức trẻ, nhà khoa học trẻ và doanh nhân trẻ hai nước cùng tham gia, cùng sáng tạo và cùng tiếp nối tình hữu nghị Việt–Nga bằng những thành quả của thời đại mới. Ông bày tỏ mong muốn từ Diễn đàn lần thứ hai này sẽ có thêm nhiều dự án chung, nhiều công trình nghiên cứu, nhiều chương trình đào tạo và trao đổi chuyên gia, nhiều kết nối giữa doanh nghiệp và địa phương, đồng thời có thêm nhiều người trẻ Việt Nam và Liên bang Nga hiểu biết về nhau, tin cậy nhau và cùng nhau kiến tạo tương lai.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Đỗ Xuân Hoàng, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức người Việt Nam tại Liên bang Nga, nhấn mạnh rằng quan hệ Việt Nam–Liên bang Nga được xây dựng qua nhiều thế hệ, bằng tình cảm chân thành, sự tin cậy và những trải nghiệm lịch sử sâu sắc. Đối với nhiều người Việt Nam, nước Nga không chỉ là một đối tác quan trọng mà còn là nơi lưu giữ những ký ức, tình bạn, tri thức và những giá trị đã góp phần hình thành nên cuộc đời của họ.

Ông Đỗ Xuân Hoàng, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức người Việt Nam tại Liên bang Nga.

Ông nhận định quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam–Liên bang Nga đang mở ra những cơ hội hợp tác trong nhiều lĩnh vực, và Tuyên bố chung tháng 9/2026 của lãnh đạo hai nước cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguồn nhân lực và giao lưu văn hóa. Điều đó, theo ông, đặt ra một nhiệm vụ rõ ràng: làm thế nào để những định hướng lớn của hai quốc gia được chuyển hóa thành những chương trình và kết quả cụ thể trong đời sống kinh tế – xã hội.

Theo ông Đỗ Xuân Hoàng, có ba nhóm việc cần làm để thực hiện nhiệm vụ trên. Thứ nhất, tiếp tục gìn giữ và phát huy tình hữu nghị truyền thống. Thứ hai, mở rộng và làm sâu sắc các mạng lưới hợp tác thực chất giữa doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức xã hội và các địa phương của hai nước. Thứ ba, tạo điều kiện để người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, chủ động tham gia vào quá trình xây dựng quan hệ Việt Nam–Nga bằng tri thức, sáng kiến và những hoạt động mang tính lâu dài.

Ông cho rằng qua nhiều thập niên học tập, lao động, kinh doanh và sinh sống tại Nga, cộng đồng người Việt Nam đã hình thành những mạng lưới quan hệ rộng lớn, tích lũy nhiều kinh nghiệm, phát triển các hoạt động kinh tế và đóng góp vào sự giao lưu giữa hai dân tộc. Cộng đồng có không ít doanh nhân, nhà khoa học, chuyên gia, kỹ sư, bác sĩ cùng những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục, bên cạnh một thế hệ trẻ có khả năng tiếp cận cả hai nền văn hóa.

Theo ông, nhiệm vụ hiện nay là xây dựng cơ chế để các nguồn lực này được kết nối, được sử dụng hiệu quả và tiếp tục phát triển. Ông khẳng định cần tiến tới những mô hình hợp tác có tổ chức hơn, trong đó cộng đồng không chỉ giới thiệu đối tác mà còn tham gia xây dựng dự án, chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm công nghệ và hỗ trợ doanh nghiệp hai nước vượt qua những trở ngại thực tế, đồng thời tạo điều kiện để mỗi người có thể tìm thấy một phương thức đóng góp phù hợp với năng lực, kinh nghiệm và nguyện vọng của mình.

Trên tinh thần đó, ông đã đề xuất một số ý tưởng cụ thể, gồm:

Thứ nhất, xây dựng mạng lưới trí thức Nga–Việt. Ý tưởng này đã được hiện thực hóa, và mạng lưới đã chính thức ra mắt trong dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga tháng 9/2026.

Thứ hai, hình thành cơ chế kết nối doanh nghiệp và thị trường Việt Nam–Nga, thông qua việc tổ chức các diễn đàn doanh nghiệp chuyên đề, kết nối các hiệp hội ngành hàng, hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm đối tác và trao đổi thông tin thị trường, giúp họ đánh giá rủi ro và bảo đảm tính minh bạch trong hợp tác kinh doanh. Bên cạnh thương mại truyền thống, ông cho rằng cần quan tâm đến hợp tác chế biến thực phẩm, nông nghiệp, logistics, công nghệ sản xuất, chuyển đổi số và những lĩnh vực phù hợp với nhu cầu cũng như năng lực của hai bên.

Thứ ba, chương trình kết nối thế hệ trẻ Việt–Nga, trong đó các hoạt động giao lưu sinh viên, thực tập nghề nghiệp, trao đổi văn hóa, học tiếng Nga và các chương trình nghiên cứu chung cần được xem là những khoản đầu tư dài hạn cho tương lai. Mục tiêu là xây dựng một thế hệ hiểu biết lẫn nhau, có năng lực làm việc trong môi trường quốc tế và có thể trở thành lực lượng tiếp nối quan hệ hữu nghị Việt Nam–Nga.

Thứ tư, chương trình giao lưu văn hóa, thúc đẩy các chương trình giao lưu văn hóa, nghệ thuật, giới thiệu văn học và lịch sử, hoạt động dành cho gia đình đa văn hóa và những chương trình để thanh niên hai nước trực tiếp gặp gỡ, cùng đồng thời quảng bá, khuyến khích nghiên cứu tiếng Nga và tiếng Việt. Ông đánh giá mục tiêu không chỉ là bảo tồn những giá trị đã có mà còn làm cho văn hóa trở thành một cầu nối sống động trong xã hội hiện đại.

Thứ năm, để bảo đảm tính thiết thực, không để những ý tưởng có giá trị chỉ dừng lại ở sự đồng thuận trong hội trường, ông cho rằng cần có cách tiếp cận thực tế hơn nữa – xác định đầu mối điều phối, phân công trách nhiệm, lựa chọn một số nhiệm vụ ưu tiên và đánh giá kết quả bằng các tiêu chí như số chương trình hợp tác được triển khai, số đối tác được kết nối, số dự án nghiên cứu hoặc kinh doanh được hình thành, sự tham gia của thế hệ trẻ và những kết quả cụ thể đối với cộng đồng.

Kết thúc phát biểu, ông Đỗ Xuân Hoàng bày tỏ mong muốn Diễn đàn Nhân dân Việt Nam–Liên bang Nga sẽ là nơi hình thành những sáng kiến mới, những mối quan hệ mới và những chương trình hành động cụ thể, góp phần đưa quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước ngày càng gắn bó, bền chặt.